De Belgische regering overweegt om de fiscus rechtstreeks toegang te geven tot de bankrekeningen van alle burgers. Het doel is om fraude sneller en efficiënter op te sporen. Op het eerste gezicht klinkt dat logisch en nuttig. Niemand wil dat grote fraudeurs ongestraft blijven.
Maar achter dit plan schuilt een groot risico: jouw persoonlijke bankgegevens kunnen gebruikt worden om profielen te maken, zonder dat je daar controle over hebt.
Dit kan veel verder gaan dan het controleren van belastingfraude. Denk aan:
-
welke verenigingen jij steunt met een lidmaatschap;
-
welke politieke partij jij doneert;
-
welke winkels je bezoekt en welke aankopen je doet;
-
zelfs je vrijetijdsbesteding of levensstijl.
Met algoritmes kan deze informatie automatisch verwerkt worden om patronen en vermoedens te vinden. Dat kan leiden tot fouten, misbruik, of onterechte verdenkingen.
Je kan dit voorkomen.
Als bedrijf / handelaar
- Zet een bordje: Waarschuwing: de fiscus kan straks je bankgegevens controleren.
- Indien een klant contant wenst te betalen, geef hem/haar die kans.
- Wettelijk moet je wel digitale betaling mogelijk houden.
- Vraag tegelijk of ze ook muntgeld hebben: hiermee kan je de kosten / muntrol bij de bank voorkomen.
- Een wekelijkse kost van 20 euro aan kosten voor muntrollen vermijden, geeft je een netto winst van 1000 euro per jaar.
- Kijk even welke bedrijven drank en snoepautomaten hebben in de buurt: zij moeten betalen om hun muntgeld op de bankrekening te krijgen.
- Als je de kosten van aankoop munttelapparaat fiscaal aftrekt als bedrijfskost, is de investering snel terug verdiend.
- Maak er een gewoonte van om zelf ook facturen contant te betalen.
Als burger klant
- Betaal privacy gevoelige betalingen zoveel mogelijk contant.
- Betaal lidmaatschappen contant of desnoods via een aparte privé rekening, die de fiscus in principe niet zal controleren.
Waarom wil de Belgische overheid dat de fiscus je bankrekeningen kan inkijken?
De Belgische overheid staat voor enorme uitdagingen in de strijd tegen georganiseerde misdaad en de financiering daarvan. In 2023 werd 116.000 kg cocaïne in beslag genomen, vooral in de haven van Antwerpen, onder het politieke gezag van Bart De Wever.
Uitgaande van een onderscheppingsgraad van slechts 1/8, betekent dit dat er naar schatting 928.000 kg cocaïne ons land is binnengesmokkeld.
Tegen een gemiddelde straatwaarde van €50 per gram komt dit neer op een zwarte markt ter waarde van €46,4 miljard per jaar.
Dit bedrag is niet alleen een gigantische bron van inkomsten voor criminele organisaties, maar vormt ook een directe bedreiging voor de economie en de veiligheid. Door de fiscus meer inzicht te geven in banktransacties hoopt de overheid witwaspraktijken te detecteren en de financiële stromen van deze drugsgelden af te snijden. Het idee is dat, door deze geldstromen te onderscheppen, een deel van de structurele overheidstekorten kan worden opgevangen én dat criminele netwerken minder machtig worden.
Als de begrotingsonderhandelaars nog geen oplossing hebben, kunnen ze misschien dit lek proberen dichten.
