In Vlaanderen staan onze ondernemers onder een steeds grotere druk.
Ze zijn ‘sitting ducks’ voor handhaving
– stilzittende doelwitten die door de overheid geraakt kunnen worden, zelfs wanneer ze hun uiterste best doen.
- De administratieve taaklast is onhaalbaar
Iedereen weet het, maar administratieve vereenvoudiging blijft steken in goede voornemens. Ondertussen verdrinkt de ondernemer in de papieren, meldingen en digitale platforms die hem worden opgelegd. - De veiligheid van “mijn hof”, het gevoel dat je op je eigen grond baas bent, is verdwenen.
Vandaag beïnvloeden 54 verschillende beleidslagen (zie geopunt) – van Europa tot gemeente – het dagelijks werk van een boer, tuinder of plattelandsondernemer. - De snelheid van beleidsverandering is ronduit chaotisch:
- Nieuwe regels, nieuwe protocollen, steeds weer.
- Beleid dat richtingsloos en zonder samenhang lijkt, als een kip zonder kop.
- Zelfs kunstmatige intelligentie kan het tempo niet bijhouden.
Dit raakt rechtstreeks het fundament van ons ondernemerschap.
Nochtans is er een maatschappelijk belang om ook deze ondernemers te beschermen.
De overheidsbegroting kan immers alleen op orde komen door:
- Inkomsten te verhogen, maar Vlaanderen zit al in een regio met de hoogste belastingdruk.
- Kosten te besparen, maar welke politieke partij is bereid om in eigen vel/achterban te snijden?
- Het bruto nationaal product te verhogen, door meer ondernemers te behouden en te versterken.
Zonder de bovenstaande ondernemers valt de motor van onze economie stil, met dramatische gevolgen voor werkgelegenheid, innovatie en het sociale weefsel van Vlaanderen.
Wie zijn de ondernemers die dit het zwaarst treft?
- 25% zijn solo-ondernemers zonder partner (vrijgezel, gescheiden, weduwe/weduwnaar) die taken kan overnemen.
Ze dragen de volledige last alleen – administratie, productie, verkoop én opvolging.- En wie van de koppels voorziet een ziekte, ongeluk, scheiding of overlijden?
- 50% is ouder dan 56 jaar en kreeg nooit opleidingen om de noodzakelijke digitale tools, apps en websites te gebruiken.
- Wie maakt ruimte zodat ze hun pensioen halen met eigen inkomen?
- 25% kampt met financiële (en psychosociale) problemen, waardoor ze geen taken kunnen uitbesteden en alles zelf moeten blijven doen.
- Maar wie uit deze groep durft zijn vinger opsteken om aan te geven dat hij/zij bij die groep zit? En wat de media, de politiek niet ziet, bestaat niet.
De gevolgen zijn vernietigend
- Aangeleerde hulpeloosheid
- Het gevoel dat je nooit in orde kan zijn, hoe hard je ook probeert.
- Na elke inspanning volgt weer een nieuwe eis, een nieuw formulier, een nieuwe norm.
- De ondernemer leert dat vechten geen zin heeft, en stopt met proberen.
- Isolatie
- In de media verschijnen alleen successen van anderen, verhalen die niet aansluiten bij hun eigen realiteit.
- Ze blijven weg van vergaderingen, omdat ze zich niet begrepen en niet welkom voelen.
- Hun netwerk brokkelt af, hun bestaansrecht lijkt in twijfel getrokken.
- Depressie
- Je ziet het in verwaarloosde erven, gebrek aan energie om nog te investeren of te vernieuwen.
- Prikkelbaarheid, geslotenheid, slapeloosheid en wantrouwen groeien.
- Elke nieuwe brief of e-mail van de overheid wordt een bron van angst.
- Suïciderisico
- Wanneer de druk ondraaglijk wordt en er geen uitweg lijkt, kan de gedachte ontstaan dat uitstappen de enige oplossing is.
- Het verlies van hoop is dodelijk – letterlijk.
De weg vooruit: bedreiging omkeren in verbondenheid
De enige echte oplossing ligt niet in nog meer regels, maar in herstel van menselijke verbondenheid.
We moeten opnieuw bouwen aan netwerken “op de afstand van de ogen” – dichtbij en tastbaar:
- Familie die mee verantwoordelijkheid draagt
- Vrienden die luisteren zonder oordeel.
- Collega’s die ervaringen en haalbare oplossingen delen.
- Lokale gemeenschappen en verenigingen waar vertrouwen opnieuw kan groeien.
Ondernemers hebben geen extra papierwerk nodig, maar mensen die naast hen staan.
Wanneer we erin slagen verbondenheid te herstellen, kunnen we wantrouwen omzetten in vertrouwen,
hulpeloosheid in daadkracht en
isolement in samenwerking.
Slotboodschap
Als samenleving staan we op een scharnierpunt
Blijven we ondernemers zien als te controleren objecten (sitting ducks),
of kiezen we ervoor hen te behandelen als mensen met vakmanschap en waarde?
Laten we samen bouwen aan een Vlaanderen waar boeren en ondernemers weer met trots en moed kunnen werken
Een Vlaanderen waar regels ondersteunen in plaats van verlammen,
en waar verbondenheid sterker is dan angst.
Het begint met één simpele stap:
kijk elkaar in de ogen, en luister.
