De tijd dat je gerust kon zijn met je spaargeld op een bankrekening is voorbij.
We wisten al langer dat het nauwelijks iets opbrengt, maar met het nieuwe voorstel van Jan Jambon krijgt spaargeld een bijkomend risico: het kan eindigen in de staatskas.
VRT NWS bericht hoe de regering tot 500 miljoen euro wil ophalen via zogenoemde slapende rekeningen.
Officieel gaat het over geld dat “niet wordt opgeëist”. In de praktijk gaat het vaak over spaargeld dat mensen bewust laten staan.
Slapend geld of bewust gespaard?
Hoeveel mensen hebben niet ooit een reserve opgebouwd bij een spaarbank:
-
voor later,
-
als appeltje voor de dorst,
-
als zekerheid voor ziekte of zorg,
-
of voor hun kinderen?
In veel gevallen bestaat die bank vandaag niet meer onder dezelfde naam.
Spaarbanken zijn 3 of 4 keer gefuseerd, herdoopt of geïntegreerd.
Het geld “zat veilig”, er was geen reden om het op te volgen.
Tot nu.
De digitale kloof wordt duur
Per 1 januari zullen er al veel ondernemers stoppen met hun activiteiten wegens de E-facturatie.
Met het nieuwe regime komt er een fundamenteel probleem bij.
Niet iedereen:
-
kan digitaal inloggen,
-
begrijpt bankapps,
-
volgt berichten in eBox,
-
of beseft dat niet reageren gevolgen heeft.
Enkele ongemakkelijke cijfers:
-
ongeveer 5% ongeletterden in Vlaanderen,
-
naar schatting 30% digitaal onbekwame burgers,
-
en een grote groep ouderen (je ouders?) die nooit online bankiert.
Voor hen is spaargeld niet “slapend”, maar stilstaand.
Omdat ze vertrouwen hadden.
Van budgetmaatregel naar vertrouwensbreuk
De vraag is niet alleen juridisch, maar maatschappelijk:
-
Is het redelijk om spaargeld na enkele jaren als “vergeten” te beschouwen?
-
Kan je burgers straffen omdat ze hun geld niet actief genoeg beheren?
-
En vooral: welk signaal geef je over eigendomsrecht en financiële zekerheid?
Wat vandaag wordt voorgesteld als een technische ingreep in begrotingsbeheer, kan morgen een vertrouwensbreuk worden tussen burger, bank en overheid.
Organiseert de overheid zo zelf een bankrun?
Je hoeft geen doemdenker te zijn om je af te vragen wat dit beleid triggert.
-
Gaan mensen hun geld preventief afhalen?
-
Gaan ze bankrekeningen sluiten die ze “te weinig gebruiken”?
-
Gaat cash opnieuw een veilige haven worden, net omdat de overheid zegt dat stilstaand geld verdacht is?
Als burgers het gevoel krijgen dat niet-actie gelijkstaat aan verlies, dan lok je geen financiële verantwoordelijkheid uit, maar paniekgedrag.
Spaargeld is geen vergeten rommel in een lade.
Het is vertrouwen dat mensen jarenlang hadden in banken en in de rechtsstaat.
Wie dat vertrouwen aantast, mag zich niet verbazen dat burgers hun geld letterlijk dichter bij huis willen houden.
Misschien haalt de overheid zo snel middelen op.
Maar de prijs kan hoger zijn dan gedacht:
het einde van financiële rust voor wie altijd braaf gespaard heeft.
