Er zijn meer gebieden waar je een beheerovereenkomst VLM kan afsluiten, dan ik dacht.
Op onderstaande kaart kan je je adres of het adres van het perceel aangeven in het kader links boven.
Klik het perceel aan
en je krijgt links van de kaart een menu waar je kan aflezen of het perceel in aanmerking komt.
1. Wat is een beheerovereenkomst (BO)?
-
Vrijwillige, tijdelijke overeenkomst met VLM binnen het kader van het GLB.
-
Looptijd: 5 jaar.
-
Vaste locatie (met uitzonderlijke mogelijkheid tot verplaatsing in specifieke gevallen).
-
Bevat maatregelen/voorwaarden die verder gaan dan wettelijke verplichtingen.
-
In ruil: jaarlijkse vaste vergoeding, berekend op inkomensverlies, beheerkosten en administratieve lasten.
2) Waarom BO’s? (doelstellingen)
-
Versterken van biodiversiteit.
-
Bufferen en verbinden van kwetsbare landschapselementen.
-
Beheer van houtige kleine landschapselementen (KLE) in landbouwgebied.
3) Wat is de meerwaarde voor landbouwers/grondgebruikers?
-
Vaste inkomstenstroom over 5 jaar (handig bij volatiele marktprijzen).
-
Alternatief voor minder rendabele gronden (ligging/grondkwaliteit).
-
Extra vergoeding op gronden met wettelijke beperkingen.
-
Vergoeding voor ecosysteemdiensten die soms al gebeuren (bv. onderhoud KLE).
-
Gratis advies en administratieve ondersteuning door bedrijfsplanners.
-
Indirecte voordelen:
-
functionele agrobiodiversiteit (nuttige insecten),
-
koolstofopbouw,
-
betere waterhuishouding, enz.
-
4) Wie kan een BO sluiten?
-
Niet beperkt tot “actieve landbouwers” (zoals bij veel ecoregelingen/maatregelen ALZ).
-
Ook andere grondgebruikers kunnen instappen als ze:
-
een klantnummer hebben bij Agentschap Landbouw en Zeevisserij,
-
jaarlijks een verzamelaanvraag indienen,
-
minstens 1 perceel in gebruik hebben,
-
een minimale landbouwactiviteit uitvoeren,
-
het perceel subsidiabel is,
-
en dit blijft gelden gedurende de volledige 5 jaar.
-
5) Waar kan je een BO sluiten?
-
In principe op subsidiabele landbouwpercelen (met minimumactiviteit).
-
Onderhoud houtige KLE: gebiedsdekkend in Vlaanderen (niet alleen beheergebieden).
-
Overige pakketten: enkel in beheergebieden (waar bijdrage aan doelen het grootst is). Zie bovenstaande kaart
-
Beheergebieden vind je via digitale kaarten (link in presentatie); praktisch: contacteer de bedrijfsplanner (die bekijkt ligging én terreinrealiteit).
-
Werkingsgebieden bedrijfsplanners: kaart op website, jaarlijks geactualiseerd.
6) Overzicht beheerpakketten (logica en voorbeelden)
Bufferen/verbinden (getrapt systeem)
-
Akkerrand: weinig voorwaarden, vrij maaien, lagere vergoeding.
-
Kruidenrijke akkerranden: gevarieerder maaibeheer.
-
Bloemenakker: 1-, 2- of meerjarige bloemenmengsels.
Onderhoud houtige KLE (gebiedsdekkend)
-
Hagen snoeien, houtkanten/heggen afzetten of terugsnoeien, knotbomen knotten.
-
Niet bedoeld voor: windschermen (klassiek jaarlijks gesnoeid rond laagstamfruit), erfbeplanting of “siertuinsfeer”.
Botanisch beheer graslanden
-
Doel: waardevolle gras-/kruidenvegetatie ontwikkelen of behouden.
-
Vergoeding afhankelijk van botanische fase/waarde (inventaris bij start).
-
Hogere botanische waarde ↔ vaak lagere landbouwkundige waarde → hogere vergoeding wegens hoger opbrengstverlies.
Weidevogelbeheer (graslanden in specifieke gebieden)
-
Doel: rust tijdens broedseizoen.
-
Niet maaien; extensieve begrazing met lage veebezetting.
-
Hoger engagement (later/langer extensief) = hogere vergoeding; plus mogelijk extra’s.
Akkervogelbeheer (bouwland in specifieke gebieden)
-
Faunaranden (gras-/kruidenstroken) met beheer gericht op akkervogels.
-
Faunarand plus: met optionele stroken (korte strook, braakstrook, bloemenstrook).
-
Fauna-voedselgewas: zaaddragend gewas niet oogsten, laten staan als wintervoedsel.
-
Fauna-akker: combinatie voedselgewas + faunaranden.
-
Fauna-luzerne / luzerne-hooiland: varianten met (extensief) luzernebeheer, gekoppeld aan beheergebieden.
7) Veel voorkomende voorwaarden (en waarom)
Maaien en maaisel afvoeren (vaak bij stroken)
-
Reden: meer structuur/variatie, nutriënten afvoeren, lagere onkruiddruk.
-
Benutting maaisel:
-
vroege snede → veevoeder mogelijk,
-
later → compost/strooisel/onderwerken.
-
-
Alternatief bij “maaiselprobleem”: kruidenrijke akkerrand 15 juli – gefaseerd klepelen (opnieuw aangeboden).
Geen chemische bestrijding
-
Bufferstroken: bescherming tegen drift naar kwetsbare elementen.
-
Akkervogels: meer insectenaanbod (zomervoedsel).
-
Onkruidbeheer: ingebouwde mogelijkheden
-
onkruidsnede(s) na inzaai (voorjaars-/najaarsinzaai),
-
pleksgewijs mechanisch (wortelonkruiden),
-
tijdelijke onderbreking (bv. 2 jaar vlinderbloemig maaigewas bij fauna-voedselgewas),
-
in extreme gevallen: afwijking + eventueel chemisch met korting op vergoeding.
-
Geen bemesting (meestal)
-
Reden: bufferfunctie + kruiden bevoordelen t.o.v. grassen; bij bloemenmengsels bevordert dit bloei.
-
Uitzonderingen:
-
fauna-voedselgewassen: bemesting kan zinvol,
-
weidevogelbeheer: dierlijke bemesting kan,
-
luzerne: kalibemesting toegelaten wegens K-afvoer door maaien.
-
Geen “andere activiteiten” op het beheerobject
-
Enkel beheeractiviteiten toegestaan.
-
Doel: vermijden nestvernietiging en rustgebied creëren.
-
Uitzonderingen:
-
waterloopbeheerder voor regulier beheer,
-
erfdienstbaarheden,
-
beheerder mag betreden voor onderhoud aanpalende elementen.
-
8) Werken door derden, betreding en overmacht
Nutswerken / openbare werken
-
< 3 maanden: melding volstaat (liefst vooraf).
-
3 maanden: doorgaans opschorting (meestal 1 jaar) → voorwaarden tijdelijk niet naleven, maar ook geen vergoeding tijdens opschorting.
Ongewilde betreding
-
Occasioneel wandelen: niet gesanctioneerd.
-
Intensieve betreding (zichtbaar/blijvend): advies = ontradende maatregelen (infobord, paaltjes, greppel).
Onvoorziene omstandigheden (weer, lokale schade)
-
Herinzaai mogelijk bij mislukte opkomst (staat in voorwaarden).
-
Grootschalige afwijkingen op zaai-/maaidata mogelijk mits objectieve data (KMI) en afstemming met ALZ.
-
Lokale schade (onweer, …): enkel mogelijk als je meldt via loket en staaft.
Verlies van pacht
-
Nieuwe gebruiker kan BO overnemen of niet.
-
Verlies van pacht geldt als uitzonderlijke omstandigheid → normaal geen financiële gevolgen voor het verleden; kan geldige reden zijn voor beëindiging.
9) Blijvend grasland / scheuren na BO (omkeerbaarheid)
-
“Teller blijvend grasland” loopt ook op BO-percelen.
-
Na afloop BO: scheuren kan zonder herinzaaiverplichting (zoals bij ecoregelingen/agromilieu).
-
In habitatrichtlijngebied/groene bestemming: grasland > 4 jaar = permanent grasland → wijziging vegetatie verboden; individuele ontheffing bij ANB nodig, met garantie dat ontheffing kan als natuurwaarden behouden bleven.
10) Verzamelaanvraag en registratie
-
Jaarlijkse verzamelaanvraag is verplicht.
-
Ook andere grondgebruikers: minstens 1 subsidiabel landbouwperceel registreren.
-
BO-percelen meestal vooringevuld met passende bestemming (uitzondering: bedrijfsoverdracht op moment van aanvraag).
-
Consulent-check: perceelsoppervlakte = contractuele oppervlakte, hoofdteelt invullen (soms later ook vooringevuld), incoherenties/controles in applicatie opvolgen.
Waar overzicht BO’s?
-
In e-loket landbouw en visserij (overzicht agromilieu/plattelandsmaatregelen).
-
In tabblad “mijn BO’s” op het BO-loket (onderdeel mestbankloket).
-
Toegankelijk voor landbouwer én volmachthouders.
11) Combinaties met andere maatregelen
-
Combinaties binnen GLB: zie tabellen in verzamelaanvraag.
-
Buiten GLB: kan als:
-
voorwaarden compatibel zijn,
-
geen dubbele vergoeding voor hetzelfde (EU streng: “dubbelfinanciering”).
-
-
Privaat gefinancierde maatregelen: in principe altijd combineerbaar.
12) Controle en sancties (praktisch uitgelegd)
Types controle
-
Administratieve controle: 100% dossiers, op basis van verzamelaanvraag (gebruik/teelt/oppervlakte).
-
Terreincontrole: gemiddeld 5% per jaar, selectie via risicoanalyse (ook om niet altijd dezelfde bedrijven te treffen).
-
Satelliet/luchtfoto: sporadisch, beperkte meerwaarde door kleine objecten.
Sancties (zelfde logica als andere GLB-maatregelen)
-
Te late verzamelaanvraag → korting op alle GLB-premies, incl. beheervergoeding.
-
Oppervlakte te groot aangegeven → korting volgens GLB-regels; bij >20% verschil kan dit tot geen betaling leiden (berekend per beheerpakket).
-
Voorwaarden niet nageleefd → procentuele verlaging volgens ernst/omvang/impact (richtwaarden: 10% tot max 150%).
-
In extreme gevallen: stopzetting + terugvordering (bv. object verwijderd: haag weg).
-
Geen “aanmaningen” mogelijk, wel marges: marginale incidenten (bv. per ongeluk klein stukje geraakt) → meestal geen sanctie; volledige strook behandelen → wel.
Conditionaliteit
-
Niet naleven conditionaliteit → korting kan doorwerken op beheervergoeding.
13) Beschermingsstroken langs VHA-waterlopen (nieuw kader)
-
Sommige pakketten blijven toepasbaar op beschermingsstrook:
-
onderhoud KLE op strook,
-
botanisch beheer grasland,
-
weidevogelbeheer.
-
-
Sommige pakketten kunnen nog maar met verlaagde vergoeding:
-
kruidenrijke akkerranden,
-
faunaranden (plus).
-
-
Sommige pakketten niet compatibel op beschermingsstrook (bodemwerking/teelt/maaibeheer):
-
akkerrand (te intensief maaien),
-
bloemenakker (teelt + bodembewerkingen),
-
fauna-voedselgewas, fauna-akker, luzerne-hooiland, enz.
-
-
Kruidenrijke akkerranden: belangrijke wijzigingen
-
VHA-waterlopen tellen integraal als kwetsbaar element → meer mogelijkheden in beheergebieden.
-
Met kruidenrijke akkerrand voldoe je meteen aan verplichtingen beschermingsstrook (geen apart regime nodig).
-
Verlaagde vergoeding enkel op overlap (praktijk: 3 m in gebiedstypes 0–3, 5 m in habitatrichtlijngebied/groene bestemming).
-
Standaardvergoedingen verhoogd (ook voor lopende BO’s).
-
14) Waar kunnen consulenten/landbouwers terecht?
-
Website VLM: alle info over beheerovereenkomsten.
-
Vragen: beheerovereenkomsten@vlm.be
-
Bedrijfsplanners: contactgegevens in presentatie en op website; terreinbezoek via BO-loket.
-
Overzichten/registratie: e-loket landbouw en visserij + BO-loket (mestbankloket).
