Laatst had ik een ontmoeting met iemand die – tot mijn verbazing – een uitgesproken fan was van belastingen.
“Belastingen zorgen voor herverdeling,” zei hij met overtuiging. “Daar kunnen we leuke dingen mee doen.”
Ik heb wijselijk gezwegen.
Niet omdat ik het oneens ben met solidariteit. Wel omdat ik me afvroeg:
Wat gebeurt er eigenlijk met het geld dat wij inleveren? En hoeveel betaal ik zelf eigenlijk aan belastingen?
Thuis gekomen besloot ik om het eens uit te zoeken. Geen ideologisch debat, geen politieke stellingname. Gewoon: wat gaat er werkelijk van mijn budget naar de overheid?
Een simpele oefening: hoeveel belastingen betaal jij?
Ik keek naar onze bankuitgaven. We betalen zowat alles met de kaart, dus ik kon vrij eenvoudig de grootste posten opsplitsen: Hieronder zie je mijn rekentool.
Waarom beseffen we dit niet?
Omdat het verspreid, verstopt en verdeeld wordt:
-
Op je loonfiche zie je het brutoloon, maar daar zie je de volledige werkgeversbijdragen niet.
-
Bij de supermarkt zie je enkel het totaalbedrag, niet hoeveel er naar de staat vloeit.
-
We kijken naar ons nettoloon en prijzen, maar niet naar de keten van taksen daartussen.
En ondertussen… blijven we allemaal het gevoel houden dat we “er niets voor terugkrijgen”.
Wat kan je hiermee doen?
-
Maak zelf zo’n overzicht van jouw uitgaven en hoeveel belastingen je betaalt.
-
Durf vragen te stellen over wat er met je geld gebeurt.
-
Kijk ook naar efficiëntie van de overheid – niet elke uitgave is herverdeling, sommige zijn verspilling.
-
Gebruik je cijfers in gesprekken, als tegengewicht tegen dooddoeners als “de rijken moeten meer betalen” of “de overheid betaalt dat wel”.
Conclusie
Belastingen zijn noodzakelijk. Maar transparantie is dat ook.
Als je weet hoeveel je écht afdraagt, bekijk je het debat over overheidsuitgaven met een heel andere bril.
En jij? Hoeveel belastingen betaal jij eigenlijk?
Maak zelf de oefening. Je zal er even stil van worden.
Op het einde van het jaar kan je via je bank app alle betalingen van een heel jaar downloaden.
Door die betalingen in een draaitabel van Excel te zetten, krijg je een overzicht van alle ontvangsten en bestedingen.
Zelf tel ik er altijd de GAS-boetes bij, die ik oploop op de plaatsen waar ik max 30 km per uur mag rijden.
In mijn buurt is er zo een trajectcontrole ingesteld om de kikkers te redden, die over de weg kunnen springen en die geen gebruik maken van de amfibie-buizen onder te weg. Dit voelt voor mij aan als een andere vorm van burgerbelasting.
Solidariteit is nodig. Belastingen zijn een middel.
Maar als solidariteit echt pijn begint te doen aan steeds meer burgers, kan samenleving wel eens onder hogere druk komen te staan.
Er is nood aan een beter verhaal vanuit de ‘regeltjesfabrieken’.
