Wie vandaag de dag niet ‘mee’ is met de digitale wereld, staat buitenspel. Dat is de harde realiteit. Om die kloof te dichten, schieten Digibanken en Digipunten in Vlaanderen als paddenstoelen uit de grond. Een prachtig initiatief dat applaus verdient, maar we moeten oppassen dat we het succes niet overschatten. Want terwijl de burger leert hoe hij een QR-code scant, verdrinkt de ondernemer in een digitale administratie waar geen enkele digibank of digipunt een antwoord op heeft.
De weg naar het Digipunt
Laten we eerlijk zijn: voor de groep die de weg vindt, zijn Digibanken een godsgeschenk.
In meer dan 220 gemeenten kunnen mensen vandaag terecht met hun vragen. De cijfers zijn hoopgevend. Tienduizenden Vlamingen – vaak senioren of kwetsbare groepen – zijn dankzij een geduldige vrijwilliger in een Digipunt niet langer bang voor hun eigen smartphone.
Of het nu gaat om het installeren van Itsme, het aanvragen van een premie of simpelweg beeldbellen met de kleinkinderen: de menselijke aanpak werkt. Het haalt mensen uit hun isolement en geeft ze hun digitale waardigheid terug. Voor deze groep is het Digipunt de oprit naar de digitale snelweg.
De blinde vlek: De ondernemer en zijn ‘Licence to Produce’
Maar hier wringt de schoen. In de euforie over deze sociale successen vergeten we vaak een andere, cruciale groep: de (kleine) ondernemer en de zelfstandige. De overheid digitaliseert namelijk aan een razend tempo, maar de complexiteit die daarbij komt kijken is van een totaal andere orde dan wat een Digipunt kan bieden.
Een ondernemer heeft vandaag een ‘licence to produce’ nodig die aan elkaar hangt van digitale administratie. Denk aan:
-
De complexe administratie rond het UBO-register en zoveel meer….
-
De verplichte overstap naar digitale facturatie (e-invoicing).
-
De constante stroom aan GDPR-verplichtingen en cybersecurity-eisen.
-
Het navigeren door een doolhof van overheidsportalen voor RSZ, btw en milieuvergunningen.
Geen kaas gegeten van zakelijke ernst
Hoewel een Digipunt fantastisch is voor basisvaardigheden, hebben de meeste helpers – vaak gemotiveerde vrijwilligers of maatschappelijk werkers – geen kaas gegeten van de loodzware administratieve eisen die aan de moderne ondernemer worden gesteld. Ze kunnen je helpen een mail te versturen, maar ze kunnen je niet gidsen door de fiscale en juridische jungle die nodig is om je zaak simpelweg open te mogen houden.
Er gaapt een kloof tussen de “digitale inclusie” van de burger en de “digitale bureaucratie” voor de professionele wereld. Terwijl we de burger een vis leren vangen, bouwt de overheid voor de ondernemer een digitale dam die nauwelijks nog te passeren is zonder dure accountants of consultants.
Conclusie: Een goed begin, maar geen eindstation
De Digibanken en digipunten zijn effectief en broodnodig. Ze verdienen hun plek in onze samenleving omdat ze voorkomen dat een grote groep mensen definitief afhaakt. Maar laten we de impact niet overdrijven.
Echte digitale slagkracht vraagt om meer dan een inloopmoment in de bibliotheek. Het vraagt om een overheid die begrijpt dat digitalisering pas echt geslaagd is als het de lasten vermindert, in plaats van ze alleen maar achter een inlogscherm te verstoppen. De Digibank en Digipunten zijn een prachtige reddingsboei, maar voor de ondernemer is het water nog steeds erg diep.
