Droogte op het land vraagt om snelle actie. De beregeningshaspel wordt uitgerold en de pomp gaat aan. Maar let op: gebruik je oppervlaktewater, polderwater of diep grondwater? Dan schuilt er een groot, vaak onzichtbaar gevaar: verzilting en een te hoge EC-waarde (zoutgehalte).

Beregenen met te zout water kan in korte tijd meer schade aanrichten aan je gewas dan de droogte zelf. In deze blog bespreken we de gevolgen voor aardappelen en maïs, én hoe je met een eenvoudige meting grote financiële schade voorkomt.

1. Wat doet te zout water met je gewas?

Wanneer water te veel opgeloste zouten bevat, uit zich dat in een hoge EC-waarde (Elektrische Geleidbaarheid, uitgedrukt in mS/cm). Zowel maïs als aardappelen zijn hier gevoelig voor, al uit de schade zich anders.

Impact op Aardappelen (Matig zoutgevoelig)

Aardappelen beginnen al opbrengst te verliezen bij een EC van de bodemoplossing boven de 1,7 tot 2,0 mS/cm.

  • Fysiologische droogte (Zoutstress): Door het zoute water rond de wortels ontstaat een osmotische druk. De plant kan fysiek geen water meer opnemen, zelfs niet als de bodem kletsnat is.

  • Acute bladverbranding: Bij bovengrondse beregening droogt het zoute water op het loof op. De achterblijvende zoutkristallen “branden” het blad af, wat leidt tot dode bladranden en een drastische afname van de fotosynthese.

  • Kwaliteitsverlies: Risico op knolmisvorming, groeischeuren, doorwas en een afwijkend onderwatergewicht. Bij een EC van 3,5 mS/cm kan het opbrengstverlies oplopen tot 25% tot 50%.

Impact op Maïs (Gevoelig tot matig gevoelig)

Maïs kan tot een EC van ongeveer 1,7 mS/cm goed verdragen, maar daarboven treedt al snel schade op:

  • Puntverbranding en krimp: De bladranden van de maïs krullen op en verdrogen van onderuit.

  • Slechte kolfzetting: Zoutstress tijdens de pluim- en zijdevorming leidt tot slecht gevulde kolven of lege kolfpunten.

  • Celgroei stilstand: De maïs blijft merkbaar korter en de totale drogestof opbrengst per hectare neemt sterk af.

2. Preventie: Meten is weten!

Je kunt aan de buitenkant van water niet zien of het te zout is. Water met een gevaarlijk hoge EC kan er helder en schoon uitzien. Er is maar één manier om zekerheid te krijgen: de EC-waarde meten vóór je de pomp aanzet.

Hoe pak je dit aan?

  1. Koop een eigen EC-meter: Dit is de veiligste optie. Je hebt het toestel altijd bij de hand op de trekker of in de kantine en kunt op elk gewenst moment een steekproef doen.

  2. Vraag het je buurman: Heb je niet direct een meter bij de hand? Vraag een collega-landbouwer of veehouder in de buurt die al een EC-meter heeft. Vaak meet de lokale studieclub of agrarische natuurvereniging ook het polder- en slootwater in droge periodes.

3. Wat kost een EC-meter?

Een betrouwbare meting hoeft de hoofdprijs niet te kosten. Voor de landbouwpraktijk onderscheiden we drie prijscategorieën:

Type meter Prijsindicatie (excl. btw) Eigenschappen
Zak-/Penmeter € 40 – € 100 Snel en compact. Prima voor een indicatieve meting van sloot- of bassinwater.
Draagbare Veldmeter € 200 – € 450 Aanrader voor akkerbouwers. Robuust, waterdicht, losse meetsonde aan kabel en automatische temperatuurcompensatie.
Combi-meter (EC + pH) € 250 – € 550 Meet tegelijk zoutgehalte en zuurtegraad (ook handig bij het aanmaken van spuitwater).

Tip: Vergeet niet een flesje ijkvloeistof (EC 1,413 mS/cm) van ca. € 15 tot € 20 mee te bestellen om je meter periodiek te kalibreren.

4. Waar kun je een EC-meter bestellen?

Er zijn verschillende gespecialiseerde agrarische en technische webshops waar je professionele EC-meters (van bekende merken zoals Hanna Instruments, Bluelab of Eutech) kunt bestellen:

  • Hanna Instruments Benelux – Fabrikant van hoogwaardige wateranalysetechniek met specifieke meters voor land- en tuinbouw.

  • Royal Brinkman – Toeleverancier voor de professionele tuin- en landbouw met een ruim assortiment aan EC- en pH-meters.

Conclusie

Een investering van € 150 tot € 300 in een goed gekalibreerde EC-meter verdient zichzelf in één droge zomer al ruimschoots terug. Eén verkeerde beregeningsbeurt met te zout water op een perceel aardappelen of maïs kost je immers al snel duizenden euro’s aan opbrengstderving!

Ondernemerswijzer: