1. Financieel – eerst cash, dan plannen

☐ Ik ken mijn liquiditeitspositie per maand (minstens tot zomer 2026)
☐ Ik heb een stress-test gedaan bij:

☐ -10% productprijs

☐ +10% kosten (voer, energie, loonwerk)

☐ Ik weet welke rekeningen eerst betaald moeten worden bij krapte
☐ Ik heb mijn kostprijs per teelt / per dier recent herberekend
☐ Ik vermijd nieuwe vaste kosten zonder duidelijke terugverdientijd
☐ Ik heb een buffer (of plan) voor extreme weersjaren

2. Afzet & markt – volume is geen zekerheid meer

☐ Ik produceer niet meer zonder contract of duidelijke afzet
☐ Ik weet welk deel van mijn productie:

☐ contractueel vastligt

☐ vrije markt is

☐ Ik heb nagedacht over spreiding van afzet (koper, periode, product)
☐ Ik weet welke teelten/producten structureel onder prijsdruk staan
☐ Ik heb mijn afzetstrategie besproken met:

☐ afnemer

☐ adviseur

☐ collega-landbouwer

3. Teelt- en productieplanning

☐ Ik breid geen areaal of veestapel uit op basis van piekprijzen
☐ Ik heb mijn planning aangepast aan:

☐ verwachte prijsdruk

☐ waterbeschikbaarheid

☐ arbeid

☐ Ik vermijd “alles op één teelt / één markt”
☐ Ik kies -als ik kan – rassen/teelten met:

☐ lagere inputkost

☐ betere droogtetolerantie

☐ stabielere afzet

4. Weer & water – structureel risico

☐ Ik weet of mijn bedrijf kwetsbaar is voor droogte/hitte
☐ Ik heb mijn mogelijkheden nagekeken voor:

☐ wateropvang

☐ efficiëntere irrigatie

☐ bodemstructuur & organische stof

☐ Ik hou rekening met oppompverboden in mijn teeltkeuzes
☐ Ik heb minstens één maatregel genomen die:

☐ water vasthoudt

☐ stress in droge zomers verlaagt

5. Investeringen – alleen als ze risico verlagen

☐ Elke geplande investering:

☐ verlaagt mijn kostprijs

☐ verlaagt mijn risico

☐ verhoogt mijn beleidszekerheid


☐ Ik stel investeringen uit die:

☐ alleen volume verhogen

☐ sterk afhankelijk zijn van subsidies zonder zekerheid

☐ Ik heb geen investering gepland zonder scenarioanalyse

6. Beleid & administratie – onzekerheid managen

☐ Ik weet of mijn bedrijf gevoelig is voor stikstof / MAP 7
☐ Ik hou rekening met:

☐ strengere bemestingsregels

☐ vergunningsonzekerheid

☐ Ik verzamel bewijs en data (bodem, bemesting, maatregelen)
☐ Ik vermijd onomkeerbare beslissingen zolang het kader onduidelijk is
☐ Ik weet bij wie ik terechtkan voor tijdig advies

7. Sector-specifiek (kort)

Melkvee
☐ Ik reken mijn bedrijf door bij lagere melkprijs
☐ Ik focus op voeder- en efficiëntiewinst, niet op liters

Vleesvee
☐ Ik gebruik de goede prijzen om buffer op te bouwen
☐ Ik plan geen uitbreidingen zonder vergunningzekerheid

Varkens
☐ Ik heb een noodscenario bij prijsval of dierziekte
☐ Ik bewaak mijn liquiditeit maandelijks

Akkerbouw / groenten
☐ Ik vermijd overproductie zonder afzet
☐ Ik stem teeltkeuze af op water én markt

8. Eindcheck – beslissingsvraag

☐ Als de prijzen 6 maanden tegenvallen: houdt mijn bedrijf stand?
☐ Zo niet: weet ik welke knop ik eerst moet omdraaien?

Ondernemerswijzer:

Ondernemerswijzer