1. Wat moet een landbouwer hier vooral uit onthouden?
1.1 Algemeen sentiment
-
De conjunctuur blijft positief maar kantelt neerwaarts Index daalt van 88 naar 86: geen crisis, wél meer onzekerheid.
-
Verwachtingen voor de komende 6 maanden dalen sterker dan de beoordeling van het verleden → voorzichtigheid is aangewezen.
1.2 Drie structurele signalen die iedereen raken
-
Afzetproblemen verdubbeld
-
Van 10% naar 20% → hoogste niveau sinds 2022; Vooral: akkerbouw, groenten openlucht, sierteelt
-
-
Weer is opnieuw de grootste bedrijfsrem
-
58% noemt weersomstandigheden als knelpunt. Vooral droogte, hitte, waterbeperkingen
-
-
Beleidsdruk blijft hoog, vooral in dierlijke sectoren
-
Stikstofdecreet + MAP 7 wegen zwaar : Onzekerheid remt investeringen en langetermijnkeuzes
-
2. Wat betekent dit per type bedrijf?
2.1 Akkerbouwers
Wat onthouden:
-
Productie blijft grotendeels stabiel
-
Prijsverwachtingen duidelijk negatief (meer dalers dan stijgers)
-
Overaanbod bij aardappelen, granen en suiker → marktcorrectie nodig
Aanpasbare acties:
-
Geen areaal uitbreiden zonder contract
-
Kosten scherp opvolgen per teelt (geen “gemiddelde hectare”)
-
Liquiditeit beschermen: verkoop alleen wat nodig is
-
Rotatie herbekijken richting risicospreiding (niet alles marktgevoelig)
2.2 Melkveehouders
Wat onthouden:
-
Situatie vandaag nog goed, maar prijsdaling verwacht
-
75% verwacht lagere melkprijs
-
Wereldmarkt (VS, NZ, China) zet druk
Aanpasbare acties:
-
Voerkost optimaliseren (eigen ruwvoer, eiwitefficiëntie)
-
Melkproductie niet blind opdrijven
-
Cashflow simuleren bij -5 à -10% melkprijs
-
Investeringen faseren of uitstellen tenzij ze kostprijsverlagend zijn. Voor de goedgekeurde VLIFdossier heb je nog veel tijd om de investering uit te voeren. Dit kan je lezen in de beslissingsbrief van VLIF.
2.3 Vleesveehouders
Wat onthouden:
-
Historisch zeer gunstige prijzen
-
Structurele krimp veestapel ondersteunt markt
-
Vooruitzichten iets minder euforisch maar nog gezond
Aanpasbare acties:
-
Geen snelle uitbreidingen op basis van piekprijzen
-
Focus op technische optimalisatie (slachtgewicht, voederconversie)
-
Nadenken over vergunningzekerheid vóór investeringen
-
Cashbuffer versterken nu het kan
2.4 Varkenshouders
Wat onthouden:
-
Duidelijke neerwaartse trend
-
Prijsdruk + geopolitieke risico’s (China, AVP)
-
Financiële problemen relatief hoog in deze sector
Aanpasbare acties:
-
Liquiditeitsplanning per maand
-
Kosten per kg karkas scherp herberekenen
-
Geen uitbreidingsinvesteringen zonder zekerheid
-
Scenario’s uitwerken bij nieuwe dierziekte-uitbraken
2.5 Groenten openlucht & tuinbouw
Wat onthouden:
-
Sterke impact van droogte en watertekort
-
Afzetproblemen nemen toe
-
Consumptie daalt bij klassieke producten (witloof, prei)
Aanpasbare acties:
-
Waterzekerheid centraal zetten (opvang, efficiëntie)
-
Teeltkeuze meer afstemmen op markt én waterbeschikbaarheid
-
Minder volume, meer kwaliteit of niche
-
Contracten en afzet vooraf beter borgen
3. Overkoepelende acties die elke landbouwer kan meenemen
3.1 Financieel
-
Liquiditeitsbuffer actief bewaken
-
Kostprijs per teelt / dier actualiseren (niet werken met oude gemiddelden)
-
Investeringen alleen als ze kosten verlagen, risico’s verminderen en beleidszekerheid geven
3.2 Strategisch
-
Minder “volume-denken”, meer risicobeheer
-
Contracten, samenwerking en spreiding worden belangrijker
-
Bedrijf robuust maken tegen prijsschommelingen weersstress beleidswijzigingen
3.3 Mentaal en organisatorisch
-
Index zegt niet “het gaat slecht”, maar wel: “het wordt grilliger”
-
Tijd nemen om keuzes te onderbouwen
-
Niet wachten tot problemen zich opdringen
De Vlaamse landbouw draait vandaag nog redelijk goed, maar wie nu geen rekening houdt met prijsdruk, afzetproblemen, weersrisico’s en beleidsonzekerheid, zet zijn bedrijf onnodig kwetsbaar voor 2026.
Bron: Vlaamse landbouwconjunctuurindex – najaar 2025, Agentschap Landbouw en Zeevisserij
Ondernemerswijzer:
