Natuurpunt trekt al jaren aan de alarmbel: we hebben méér natuur nodig, en vooral méér verbinding tussen groene zones. Maar terwijl het beleid traag vordert, kunnen duizenden burgers (40.000 zone vreemde bewoners?) op het platteland het heft al in eigen handen nemen.
Laat dat nu net de groep zijn die door een nieuw voorstel van diezelfde Natuurpunt en de Boerenbond dreigt te worden beboet met een ‘fermettetaks’. Zit het Vlaamse natuurbeleid in een ideologische knoop?
De burger doet wat het beleid laat liggen
Het creëren van ecologische verbindingszones—de zogenaamde ‘groen-blauwe netwerken’—is een gigantische uitdaging voor de overheid. Toch hoeven we niet te wachten op trage decreten. Zoals beschreven staat in het artikel over wat burgers zelf nog voor de vakantie kunnen realiseren, ligt de sleutel tot verandering en natuurverbinding vaak in de achtertuin van de Vlaming.
Eigenaars van fermettes en plattelandswoningen planten hagen, graven poelen en laten wilde bloemenweides bloeien. Ze vormen, vaak onbewust, de cruciale schakels die versnipperde natuurgebieden met elkaar verbinden. Burgers handelen snel, pragmatisch en doeltreffend.
Een taks op groene goodwill?
Maar nu is er een kink in de kabel. Uit de recente plannen van Boerenbond en Natuurpunt blijkt dat ze een fermettetaks willen invoeren om het wonen in agrarisch gebied te ontmoedigen en landbouwgrond te beschermen. (Straks moeten de kandidaat-kopers zeker de grond bij de hoeve overnemen, om te kunnen bewijzen dat ze landbouwactiviteiten hebben )
De paradox is volgens mij stuitend. Enerzijds smeekt de natuur om bondgenoten en open ruimte die ecologisch beheerd wordt. Anderzijds wil men diezelfde plattelandsbewoners—die vaak grote tuinen kunnen omtoveren tot biodiverse paradijsjes—extra gaan belasten. In plaats van burgers te stimuleren om hun grond te vergroenen, dreigt wonen op het platteland een onbetaalbaar privilege te worden. Er wordt een stokje gestoken voor de burgerlijke goodwill.
Het alternatief: Ruimte zoeken waar je wél welkom bent
Deze toenemende regeldruk en belastinghonger zorgen ervoor dat wonen én ecologisch ondernemen in België steeds meer op slot komen te zitten. Wie droomt van ruimte, wie écht impact wil maken op zijn omgeving zonder constant met taksen te worden geconfronteerd, kijkt daarom steeds vaker over de grens.
Waar we in Vlaanderen elke vierkante meter juridisch en fiscaal bekampen, ligt een groot deel van Europa te wachten op constructieve bewoners. Zoals geanalyseerd in het stuk over het Europese woningtekort en de ontvolking, liggen daar de échte kansen voor wie de ruimte zoekt die thuis niet meer gegund wordt.
Tijd voor stimulans, niet voor straf
Als we de natuur in Vlaanderen echt willen redden, moeten we burgers motiveren om hun omgeving te vergroenen, niet wegjagen met extra belastingen. De fermettetaks dreigt precies die mensen te raken die van hun lap grond een ecologische meerwaarde maken.
